Herstel na een gynaecologische buikoperatie (ERAS)

Het ERAS programma, wat betekent dit voor u? ERAS is een afkorting van de Engelse woorden: Enhanced Recovery After Surgery, dit betekent: versneld herstel na operatie. Binnenkort krijgt u een gynaecologische buikoperatie. Hierbij wordt het ‘versneld herstelprogramma’ ”ERAS” toegepast. Dit is een zorgprogramma waarbij meerdere elementen worden aanbevolen en toegepast, met als doel het herstel na een buikoperatie te bevorderen. Het programma, ook wel ERAS genoemd, zorgt voor een vlotter en beter herstel. U kunt hier zelf ook een belangrijke en actieve rol in hebben. In deze brief wordt uitgelegd wat u zelf kunt doen om het herstel te bevorderen. Deze brief is een aanvulling op de overige informatie die u nog krijgt of gekregen heeft.

Door de afdeling Gynaecologie

Versneld herstelprogramma

Een ERAS programma is een kwaliteitsprogramma rondom een buikoperatie, waarin alle factoren die een positieve invloed hebben op het herstel zijn samengebracht. De laatste jaren is er veel onderzoek gedaan naar welke factoren van invloed zijn op het herstel na een operatie. Zo blijkt het herstel na de buikoperatie versneld te kunnen worden door:

Goede pijnbestrijding
Een zo kort mogelijke periode van bedrust
Een zo kort mogelijke periode dat u niet mag eten

Voordelen

Het verlies van spierkracht wordt tegengegaan door direct na de operatie te starten met drinken en eten (zodra weer mogelijk) en door snel weer uit bed te komen. Er wordt naar gestreefd het verblijf in het ziekenhuis zo kort mogelijk te maken. Een korter verblijf in het ziekenhuis zorgt voor een lager risico op complicaties zoals: wondinfectie, trombose, longontsteking en doorliggen.

Periode voor de operatie

Roken

Voor een operatie is het extra belangrijk om het roken te staken. U wordt geadviseerd ministens vier weken voor de operatie te stoppen met roken en dit vol te houden tot de wond goed genezen is. Roken zorgt voor een slechtere wondgenezing door verminderde zuurstoftoevoer. Wij raden echter af om pas in de laatste week voor de operatie te stoppen met roken in verband met mogelijke ontwenningsverschijnselen in de week dat de operatie wordt uitgevoerd.

Voeding

Op de polikliniek wordt uw voedingstoestand beoordeeld. Het genezingsproces verloopt beter als uw voedingstoestand bij de operatie zo goed mogelijk is. Indien nodig, zal een diëtist telefonisch contact met u opnemen. Tot 6 uur voor de operatie mag u gewoon eten en drinken. Daarna mag u alleen nog helder vloeibaar drinken tot 2 uur voor de operatie. Dit houdt in: water, thee (eventueel met suiker) appelsap, limonade (siroop, spa, cola) maar ook zwarte koffie. Dus geen melkproducten. U heeft twee pakjes koolhydraatrijke (energierijke) drinkvoeding mee gekregen of ontvangt deze bij opname. Het is belangrijk dat u deze twee uur vóór de operatie inneemt. Dit heeft een positief effect op uw herstel na de operatie. Vanaf twee uur voor de operatie mag u niets meer drinken, dus ook geen drinkvoeding. Het kan voorkomen dat u niet in aanmerking komt voor dit drankje, bijvoorbeeld als u een bepaalde vorm van suikerziekte heeft.

Tijdens de operatie

De operatie wordt verricht onder algehele narcose, soms in combinatie met een ruggenprik (epidurale katheter). Dit is tijdens de preoperatieve screening door de anesthesioloog met u besproken. Door deze techniek en door toediening van medicatie tegen misselijkheid kunt u na de operatie eerder starten met eten en drinken.

De periode na de operatie

Medicatie

Voor een vlot herstel is goede pijnbestrijding erg belangrijk. Na de operatie krijgt u continue pijnstilling toegediend. Hiernaast krijgt u viermaal per dag twee tabletten paracetamol. De eerste uren na de operatie krijgt u kauwgom aangeboden. Door het kauwen wordt speeksel aangemaakt dat de darmwerking bevordert. U krijgt tweemaal per dag een laxeermiddel (magnesiumoxide) om verstopping te voorkomen.

Drinken en eten

U mag weer wat drinken en eten zodra u terug bent op de verpleegafdeling. Het snel hervatten van eten en drinken na de operatie geeft geen extra risico’s. Bouw de hoeveelheden die u eet langzaam op.

Beweging

Na de operatie zal zo snel mogelijk gestart worden met bewegen, eerst onder begeleiding van een verpleegkundige en later zelfstandig of met behulp van familie. Zodra u terug bent op de verpleegafdeling. mag u proberen op de rand van het bed te gaan zitten. De dagen na de operatie wordt het bewegen verder uitgebreid volgens onderstaand schema.

Ontslag

U mag met ontslag vanaf de derde dag na de operatie wanneer tenminste aan de volgende voorwaarden is voldaan:

u voelt dat u in staat bent om naar huis te gaan
de darmen zijn goed op gang
u verdraagt normaal eten
de pijn is onder controle

De beslissing of u met ontslag mag, wordt door de behandelaar genomen. Dit gebeurt in overleg met u. Na uw operatie komt u ook op korte termijn terug bij de gynaecoloog. Vaak krijgt u dan de uitslag van het weefselonderzoek en wordt er besproken of er nog andere behandelingen moeten volgen.

Herstelschema waar per dag naar wordt gestreefd:

Tijdstip	Doel
Operatiedag Vóór operatie	Tot 6 uur voor de operatie gewoon eten en drinken Tussen 6 en 2 uur vóór de operatie alleen helder vloeibaar drinken 2 uur vóór de operatie (op advies arts) drinkvoeding
Na de operatie	Start drinken Start kauwen kauwgum 30 minuten (3xper dag tot flatus) Zitten op de rand van het bed/ benen bengelen
Dag 1	Start vaste voeding Meerdere keren per dag op stoel
Dag 2	Infuus uit Blaaskatheter uit (zo mogelijk) Epiduraal (ruggenprik) uit Pijnstilling met behulp van tabletten 6 of meer uur uit bed
Dag 3	Volledig zelfstandig of zoals voor de operatie
Dag 4 of 5	Ontslag